ZABYTKI   POWIATU   ŁÓDZKIEGO
(woj. łódzkie)

BRZEZINY
Data założenia jest nieznana. Do 1792 r. były miejscem odbywania sejmików. W XIX w. istniały tu browary, gorzelnie, młyn parowy, garbarnia, cegielnie.
- Gotycki, murowany, orientowany KOŚCIÓŁ PARAFIALNY p. w. Podwyższenia Świętego Krzyża. Kościół obecny zbudowano w XIV w. Jest jednonawowy. Wielokrotnie był przebudowywany i odnawiany w 1856 i 1934 r. Korpus i przybudówki z wyjątkiem jednej z kaplic są oszkarpowane. Fasada zach. nawy oraz ściana wsch. prezbiterium zwieńczone są wysokimi trójkątnymi schodkowymi szczytami. Dach nad nawą i prezbiterium jest dwuspadowy, pozostałe pulpitowe i dwupołaciowe. Spośród bogatego wyposażenia kościoła, pochodzącego z XVI i XVII w., na szczególną uwagę zasługują: XVI-to wieczna płyta nagrobna z nagrobka Stanisława Lasockiego wykonana przez Bernardina Zanobii de Gianotis, oraz kobiecy nagrobek z ok. 1560-63, dzieło Jana Michałowicza z Urzędowa.

= KOŚCIÓŁ I KLASZTOR REFORMATÓW. Reformatów sprowadzono w 1627 r. Pierwotny, drewniany kościół i klasztor zbudowano w 1639 r. Obecny kościół ufundowali Teofil i Adam Lasoccy. Ukończony został w 1700 r.
- KOŚCIÓŁ p. w. św. Franciszka jest barokowy, murowany, jednonawowy. Ściany nawy we wnętrzu są rozczłonkowane zdwojonymi pilastrami i wnękami arkadowymi. Chór muzyczny wsparty jest na arkadach filarowych. Fasada podzielona jest parzystymi pilastrami i szerokim gzymsem. Wieńczy ją trójkątny, dwukondygnacjowy szczyt o liniach falistych. Dach nad nawą i prezbiterium jest dwuspadowy.
- KLASZTOR jest murowany, piętrowy, dobudowany do wsch. ściany kościoła. Wzniesiono go na rzucie kwadratu z wirydarzem pośrodku oraz skrzydłem. Skrzydło zach. posiada krużganki. Dachy są dwuspadowe.

- Barokowy, murowany KOŚCIÓŁ BERNARDYNEK p. w. św. Ducha ufundowany został przez Józefa Lasockiego w 1737 r., odnowiony został w 1861 r. Prostokątna nawa posiada wewnątrz zaokrąglone naroża. Jej ściany rozczłonkowane są pilastrami, ożywione wnękami zamkniętymi półkoliście. Fasadę dzielą cztery pilastry i wieńczy trójkątny szczyt z datą 1750. Dachy są dwuspadowe, nad zakrystią i kruchtą trójpołaciowe.
Murowana, dwukondygnacjowa DZWONNICA zbudowana została w 1. poł. XVIII w. Jest to czterościenna budowla z otworami dzwonowymi w drugiej kondygnacji. Jej ściany są opilastrowane. Przekrywa ją dwuspadowy dach.

- Drewniany o konstrukcji zrębowej KOŚCIÓŁ p. w. św. Anny stanął na miejscu poprzedniego w 1719 r. z fundacji Stanisława Bujakiewicza. Odnowiono go w 1861 r. i w XX w. jest jednonawowy. Dach nad nawą jest dwuspadowy, gontowy. Nad szczytem frontowym znajduje się sygnaturka. Wyposażenie pochodzi z XVII w.
Drewniana o konstrukcji słupowej DZWONNICA zbudowana została w XVIII w. Jest czterościenna. Nakryta gontowym, czterospadowym dachem.

- Przy ul. Kościuszki znajdują się stare DOMY drewniane o konstrukcji zrębowej z 1. poł. XIX w.

BYSZEWY
Murowany, parterowy DWÓR zbudowano zapewne na przełomie XVIII i XIX w. Od frontu posiada ganek wsparty na czterech kolumienkach. Elewacje są boniowane.
Zachowały się resztki PARKU ze starymi dębami i kasztanami.

DMOSIN
Pierwotnie barokowy, murowany, orientowany KOŚCIÓŁ PARAFIALNY p. w. śś. Andrzeja Apostoła i Małgorzaty zbudowany został w 1728 r., w 1914 spłonął, odbudowano go po 1918 r., a następnie rozbudowano w latach 1927-8. Jest jednonawowy. Fasada zwieńczona jest trójkątnym szczytem podzielonym zdwojonymi pilastrami, ponad którymi znajdują się wazony na cokołach. Ściana zach. zwieńczona jest schodkowym szczytem ze sterczynami. Elewacje boczne dzielą pilastry. Dach nad nawą i prezbiterium jest dwuspadowy, nad zakrystią trójpołaciowy. Wyposażenie pochodzi z XVII, XVIII i XIX w.
Murowana z drewnianą wyższą kondygnacją DZWONNICA zbudowana została w XVIII w. Jest czworoboczna, opięta pilastrami na narożach. Druga kondygnacja z belek, ażurowa jest nakryta daszkiem namiotowym.

JEŻÓW
Osada w 1272 r. została przemianowana na miasto, które spłonęło w 1579 r. Niegdyś była to własność książąt mazowieckich, a następnie opatów benedyktyńskich z Lubinia nad Wartą.
- KOŚCIÓŁ PARAFIALNY p. w. św. Andrzeja Apostoła pierwotnie wystawiony był wraz z klasztorem przez książąt mazowieckich Konrada i Ziemowita dla benedyktynów. Rozbudowano go w okresie gotyku. Przy obecnym neogotyckim kościele z lat 1907-14 zachowała się murowana nawa z XV w. obecnie nie używana. Jest ona oszkarpowana. Jej wnętrze rozczłonkowują grube filary przyścienne, między którymi znajdują się ostrołukowe wnęki.. Dach nad nawą jest dwuspadowy. Wyposażenie pochodzi z XVI, XVII, XVIII w.
- Drewniany o konstrukcji zrębowej, orientowany KOŚCIÓŁ CMENTARNY p.w. św. Leonarda zbudowany został zapewne w 2. poł. XVII w. Dach jest gontowy, nad nawą dwuspadowy, nad prezbiterium, zakrystią i kruchtą trójpołaciowy. Wyposażenie pochodzi z XVII i XVIII w.
- Przy ul. Szkolnej stoją stare DOMY drewniane, konstrukcji zrębowej. Posiadają dachy naczółkowe lub dwuspadowe, głównie kryte gontem.
- Murowana, czworoboczna FIGURA PRZYDROŻNA na wysokim cokole pochodzi z przełomu XVIII i XIX w. Nakryta jest daszkiem pulpitowym. We wnęce znajduje się krucyfiks ludowy.

KOŁACINEK
Drewniany o konstrukcji zrębowej, orientowany KOŚCIÓŁ PARAFIALNY p. w. Wszystkich Świętych zbudowano w XVIII w. i przebudowano w 1788 i 1870 r. Jest jednonawowy. Dachy są dwuspadowe z wieżyczką na sygnaturkę. Wyposażenie pochodzi z XIX w.

LISOWICE
Klasycystyczny, murowany DWÓR zbudowano na przełomie XVIII i XIX w., a następnie rozbudowano w 2. poł. XIX i w XX w. Jest dwukondygnacjowy z trójkondygnacjowymi ryzalitami. Fasada zach, wsparta jest na cokole i posiada boniowane naroża. Ryzalit podzielony czterema pilastrami wieńczy tympanon. Dach jest dwuspadowy.
Od wsch. położony jest krajobrazowy PARK angielski ze stawem.


 
 
 

<< zabytki województwa łódzkiego